Vogelvrij

Op de radio hoorde ik dat "we" niet verwacht hadden dat Trump Venezuela aan zou vallen. We verwachten ook niet dat Trump de NAVO de rug toekeert, Groenland of Canada aanvalt. Persoonlijk verwacht ik dat, zolang Trump aan de macht is, het alleen maar erger wordt. 

   Op het moment dat Bush sr. in december 1989 de opdracht geeft Panama binnen te vallen om generaal Noriega te arresteren, ligt er geen mandaat van de VN en heeft het land bovendien niet zelf om hulp gevraagd. Ook de Amerikaanse senaat heeft, zoals de grondwet vereist, vooraf geen toestemming gegeven voor deze actie. Internationaal gezien heerst er verontwaardig over operatie Just Cause en wordt er gesproken over een grove schending van het internationaal recht en de internationale rechtsorde. 

Parallellen

   Het is een actie die veel parallellen vertoont met de ontvoering of arrestatie van Maduro op zaterdag 3 januari door Trump. Een operatie die op het internet zowel wordt veroordeeld als toegejuicht. De critici, die veelal wijzen op het binnenvallen van een soevereine staat en het internationaal recht, worden door medestanders gewezen op de positieve effecten voor de bevolking. Jarenlang was Venezuela een dictatuur geleid door een drugsbaron. Net als destijds met Bush, moeten we hem dankbaar zijn. Wie het daar niet mee eens is, wordt al snel beschuldigd hypocriet RSL (radical left scum) te zijn.

   Om onrecht te bestrijden, vinden ze, moet je jezelf niet laten beperken door het (internationaal) recht. Het mag een verleidelijke gedachte zijn, maar waar houdt dat op? Wat betekent het voor de betrouwbaarheid van een democratische regering als ze besluiten om dat pad in te slaan? Bedreigt een overheid die meent dat ze de vrijheid moet hebben om buiten de wet om te kunnen handelen, niet de vrijheid en rechten van iedereen? Kun je erop vertrouwen dat die overheid wel integer handelt in de gevallen die je je nu niet voor kunt stellen, op het moment dat het ineens gaat over jouw persoonlijke belangen? 

   ‘Recht zonder macht,’ stelde Immanuel Kant, ‘is machteloos. Macht zonder recht is tirannie.’

Verschillen

   De aanval van Bush mag dan veel opzichten vergelijkbaar zijn met Operation Absolute Resolve, maar het zijn de verschillen met de inval van Trump in Venezuela die er echt toe doen. Die verschillen zitten niet in het voor de hand liggende belang bij de olie. -Drill baby drill-, de Mon-, of Donroe doctrine. Het verschil zit in het geopolitieke humeur van de wereld van 1989 en nu. (1)

   Onder Gorbatsjov was Rusland de weg ingeslagen van glasnost (vrijheid van meningsuiting) en perestrojka (economische en politieke veranderingen). Wat een maand voor operatie just cause leidde tot de val van de muur. Vrede en vrijheid en optimisme voerden internationaal de boventoon. De democratie had gewonnen en de inval van Bush bleef een eenmalig “incident”.

   Hoe anders staat onze huidige geopolitieke pet. Na tachtig jaar vrede, maakt het rechtsextremisme zijn politieke comeback. De wereld hongert naar oorlog. Rusland preekt onder Poetin dat glasnost en perestrojka het begin van het einde waren en dus doet hij er alles aan om de oude Sovjet grenzen te herstellen. De reacties van Israël op de aanslagen van 7 oktober, leiden wereldwijd tot verdeeldheid en verontwaardiging en China belooft dat Taiwan voor het einde van 2026 onder haar hoede zal vallen. Voor het eigen belang zet Trump, die naar eigen zeggen de oliemaatschappijen wel en de senaat niet vooraf informeerde, zet de wereld op zijn kop. Waarmee het NAVO bondgenootschap en de banden tussen Amerika en Europa verder onder druk komen te staan.

No more wars en vredesprijzen

   De acties van Trump in het huidige tijdsgewricht zijn angstaanjagend.  Zeker in het licht dat hij Canada meermaals de 51e staat heeft genoemd en hij sinds kort voor de veiligheid van Amerika opnieuw zinspeelt op de noodzaak om Groenland te annexeren. Niet langer beperkt hij zich tot het intern uithollen van de eigen rechtsstaat, persvrijheid en vrijheid van meningsuiting. Making America Great Again betekent dat hij vrij wil kunnen zijn om te doen en laten wat hij wil. Daar waar nodig, lees een persoonlijk zakelijk belang ziet, zal hij ingrijpen. 

   De man die no more wars beloofde en verlangt naar vredesprijzen, schuwt niet om het leger te gebruiken om deze doelen te behalen. En dat leger voert zijn bevelen loyaal uit. Hoop dat zijn generaals hem halt toe zullen roepen, in opstand zullen komen door illegale opdrachten te weigeren, hoeven we niet meer te koesteren. Bewegingsloos hoorden ze de toespraak van Hegseth en Trump in Guantanamo aan om vervolgens loyaal over te gaan tot het kelderen van meerdere vissers- drugsboten.

   De uitkomsten van Neurenberg, “ik heb het niet geweten” en “ik voerde slechts bevelen uit”, zijn voor de krijgsmacht blijkbaar dus een gepasseerd station. Door de opdrachten niet in twijfel te trekken, loyaal te blijven aan Trump, zijn ze inmiddels medeplichtig. Om Trump te stoppen moeten ze eerst schuld bekennen, hun fouten toegeven. Iets wat de meeste mensen over zulke precaire situaties zelden doen. 

Het recht van de sterksten

   Met zijn inval in Venezuela, toont Trump zijn macht en waar hij toe bereid is aan de wereld. Als we hem daar mee weg laten komen, betekent dat het einde van de VN en het internationale recht zoals we dat nu kennen.  Het geeft groen licht aan Poetin om zijn inspanningen in Oekraïne te vergroten. Netanyahu zal geen beperkingen meer zien om Gaza en de West Bank volledig te annexeren en Xi hoeft zich ook niet meer aangesproken te voelen als het om Taiwan gaat.

   Waar de operatie Just Cause een blindganger werd, steekt Trump met zijn internationale politieke agenda een lont in een nucleair kruitvat. In zijn ogen bestaat slechts één recht; dat van de sterkste. Om maximaal te verdienen aan de deals die hij afsluit, dompelt hij de wereld onder in angst en onzekerheid, verklaart hij haar vogelvrij.

Niels ®elen

(1) noot: het verschil in type leider en mens, valt waarschijnlijk niet te onderschatten, maar laat ik bewust achterwege. Dit omdat ik Bush te weinig heb gevolgd (ik was 16) om hem te kunnen karakteriseren. 

Zaagvissen & Hamerhaaien>>