11/04/2026 door Niels Roelen 0 Opmerkingen
Sluit de Amerikaanse bases
Terwijl Rutte het leiderschap van Trump prijst en vertelt dat de NAVO met Amerika nog springlevend is, zijn Europese leiders de grillen van Trump zat (Volksrant). Er zit geen wederkerigheid in de de deals met Trump en ze blijken -hoe verrassend- iets waard zolang Trump zich eraan besluit te houden. Ook andersom zijn Trump & Co Europa (en het concept van democratie) zat.
‘In het Pentagon functioneert het geüniformeerde deel nog, maar zijn de ambtenaren verdwenen’, schrijft Hans Steketee(NRC)over de opties van Trump in Iran. Misschien dat deze woorden bedoeld zijn als een geruststelling -de generaals bieden dapper weerstand-, terugdenkend aan de toespraak van Trump en Hegseth in Guantanamo werken ze bij mij echter averechts.
De vrees van Guantano (30 september 2025) was dat Hegseth en Trump van die gelegenheid gebruik zouden maken om, in navolging van Hitler 1934, de generaals niet langer trouw te laten zweren aan de grondwet, maar aan de president. Opgelucht haalde het westen adem toen deze eed niet werd afgedwongen. Dat de generaals wisten wat er op het spel stond zou, volgens experts en media, gebleken zijn uit het feit dat het stil bleef. Geen applaus voor Pete en Donald werd geduid als "ondergronds" verzet. Die hoop zag ik, mede door de illegale acties richting vissers-, of drugsboten die het leger al loyaal uitvoerde, niet.
Wat gebeurde in Guantanamo
Persoonlijk was ik van mening dat de legertop, toen Hegseth begon te vertellen dat het doel alle middelen heiligt en oorlogsrecht niet langer in de weg van militaire operaties mocht staan, hadden moeten vertrekken. Anders later, op het moment dat Trump verkondigde hoe Amerikaanse steden vanwege protesterende burgers de oefenterreinen voor het leger zouden gaan vormen. Maar ook daar ontbrak het de generaals aan de moed om op te staan. Dit terwijl ze zojuist verteld werd dat het volk, dat in een democratie juist beschermd wordt door de krijgsmacht, nu een mogelijk en serieus aanvalsdoel geworden was.
Niet alleen werd met die uitspraken impliciet loyaliteit aan de president geëist, in deze context was het woord “oefenterrein” ook een waarschuwing dat er een serieuze oorlog in het verschiet lag waar voor getraind moest worden.
Dat het leger meeging in het starten van een oorlog tegen Iran, wat we ook van dat regime vinden, was een duidelijk signaal vanuit het functionerende geüniformeerde deel in het Pentagon. Toestemming vanuit het congres ontbrak, maar het leger voerde uit terwijl ze in mijn optiek de plicht hadden deze opdracht te weigeren.
‘Ze hebben weinig keus,’ kreeg ik van veel militaire experts met contacten in de Amerikaanse militaire top te horen, ‘ze staan enorm onder druk.’
De realiteit is dat je altijd een keus hebt en ook de plicht om die te overwegen. Wat de gevolgen van die keus is, bleek overigens afgelopen week toen Hegseth aankondigde dat generaal Randy George per direct aftrad. Een man die volgens bronnen rond het Pentagon vervangen moet worden door iemand die de koers van president Donald Trump en Hegseth volledig uitvoert.
Misschien dat de generaal al langer moeite had met de koers van Amerika, misschien dat hij afhaakte omdat Hegseth de oorlog met Iran ondertussen bestempelt als heilige eindstrijd voor het Christendom, maar dat ontslaat hem (en andere US-militairen) niet van zijn verantwoordelijkheid over de aanvallen die inmiddels al uitgevoerd zijn.
De discussie of je als generaal je baan op moet geven voor politieke keuzes, lijkt me irrelevant als je bedenkt dat je wel bereidt bent om levens in de waagschaal te stellen vanwege die besluiten. Bovendien vormt sinds het einde van de tweede wereldoorlog, het afwegenen van de rechtmatigheid van opdrachten de kern van het officierschap. Het juiste doen, doet ertoe.
Het juiste doen in Afghanistan
Tijdens onze missie in Afghanistan, was het niet de kunst om een excuus te vinden om het gevecht met de Taliban aan te gaan, maar juist om het zo lang mogelijk te vermijden. De vraag was eerder welke alternatieven er voor het gevecht, het doden van andere mensen, zijn. Slechts één keer belandde ik in een situatie waar ik serieus overwoog om het oorlogsrecht te negeren. Een moment dat ik dacht dat we misleid waren en ik op die plek eigenlijk maar een optie om te overleven zag; de Afghaanse man waarmee ik in gesprek was als een menselijk schild te gebruiken en zo terug te trekken.
Het bleek geen val en dus hoefde ik het oorlogsrecht niet te breken. Omdat de gedachte een confrontatie vormde met de normen en waarden waar ik voor sta en omdat deze gedachte al strafbaar kan zijn, rapporteerde ik het voorval bij mijn superieuren die de zaak afdeden, maar zelf denk ik er regelmatig aan terug.
Het humanitair oorlogsrecht, morele en ethische regels zijn er niet om oorlogen te verbieden, maar wel bedoeld om onnodig leed te voorkomen. Staten en legers die zich daar niet (langer) aan committeren, zijn over het algemeen niet geïnteresseerd in duurzame vrede, maar op zoek naar een uitbreiding van hun macht op basis van geweld. In zekere zin geven ze daarmee invulling aan de vraag waar je als land voor voor staat, wat je wilt dat jouw imago in deze wereld is.
Vannacht sterft een beschaving
‘Een hele beschaving zal vannacht sterven, om nooit meer terug te keren’, de woorden van Trump klinken vooral dreigend en zelden presidentieel. Zijn redding van de Iraanse bevolking is hij, net als de belofte geen nieuwe oorlogen te starten, allang vergeten. Liever weerspiegelt Trump het beeld van een “krachtige” leider. Een man die aanbeden of anders gevreesd moet worden.
‘If Europe,’ liet Rubio al eerder deze week ook al weten, ‘won’t allow us to use the bases we man and fund for their defense, we ought to close them down and remover our troops.’
Met de geüniformeerden in het Pentagon die om onbegrijpelijke redenen steeds weer bereid zijn om de opdrachten van een losgeslagen regering uit te voeren, is dit een prima plan. Simpelweg omdat we op een punt gekomen zijn dat bij mij voor het eerst de gedachte overheerst dat Europa veiliger is als de Amerikanen vertrokken zijn.
Niels ®elen
Opmerkingen
Schrijf een reactie