Freeloaders

De woorden van Trump, dat wij in Europa freeloaders, profiteurs of uitvreters zijn en onze bijdrage aan NAVO niet leverden raakten mij en vele andere militairen. Ja, ik had problemen met onze bezuinigingen maar hebben we daadwerkelijk verzaakt? 

    Toen Trump in 2016 voor het eerst aan de macht kwam, beklaagde hij zich over de Europese landen. Velen van ons, Nederland zeker, haalden de binnen NAVO afgesproken 2% investeringen van het BBP niet. Een achterstallige ‘contributie’ die we in zijn ogen terug moesten betalen.
   Ook voor mij, toen nog als actief dienend officier, waren de bezuinigingen een doorn in het oog waar ik ook regelmatig over schreef. Natuurlijk begreep ik dat de val van De Muur in 1989 de veiligheidssituatie in de wereld had veranderd. Dat na het wegvallen van de Russische dreiging, Defensie niet de hoogste prioriteit meer zou krijgen in de begrotingen, viel ook prima te verdedigen. Mijn bezwaar zat in het feit dat Defensie voor minder geld nog steeds hetzelfde moest doen.

De tering naar de nering

    Het niet bijstellen van de opdracht leidde, bij een gelijkblijvend budget, tot problemen met materieel, personeel, opleiding en training. Dit werd mede veroorzaakt dat militairen eerst oefenden voor het gevecht dat nooit kwam, maar na het einde van de Koude Oorlog ineens daadwerkelijk ingezet werden in diverse (vredes)missies. De kaalslag op het budget werd naar buiten toe loyaal door Defensie geslikt.
   “Nee”, is hun eer te na. Het staat niet in het woordenboek van de soldaat en dus zette het leger de tering naar de nering. Zagen ze financieel af zoals ze dat in hun fysieke trainingen geleerd hadden te doen, maar de prijs die ze voor de bezuinigingen betaalden was hoog. In een artikel in De Telegraaf liet Olof van Joolen zien hoe het gebrek aan opleiding en training leidden tot een eigenvuurincident in Afghanistan waarbij vier militairen omkwamen.
   Dat binnen Europa de verzekeringspolissen werden bijgesteld, was voor Trump een reden om ons te bestempelen als Freeloaders. Een continent dat al jarenlang de rekening doorschuift naar de Amerikanen en hem nu terug moest gaan betalen. Het is kritiek die we inmiddels ook zelf herhalen. “Te lang hebben wij geprofiteerd van de veiligheidsgaranties van de VS” in een debat op Radio 1 was zelfs te horen dat wij inderdaad profiteurs waren. Dat gaat echter voorbij aan de werkelijkheid, financieel hadden we meer moeten doen, maar uitvreters zijn we aantoonbaar niet.

Troepen voor de NAVO en de rol van Amerika

   De redenatie van Trump is gebaseerd op de gedachte dat de 2% van het BNP de te betalen contributie aan de NAVO is. Dit terwijl het een gedachte was over hoeveel landen in defensie moeten investeren voor de veiligheid van het bondgenootschap. De contributie feitelijk bestaat uit de troepen die elk afzonderlijk lid in het geval van een conflict levert.
   Ondanks alle bezuinigingen hebben we in dat opzicht echter nooit verzaakt. Of het nu gaat om de oorlogen in Irak, de oorlog tegen het terrorisme in Afghanistan, de strijd tegen IS of de troepen die na de inval op de Krim naar Litouwen vertrekken, we nemen deel aan die missies. Al meer dan een dertig jaar leveren Europese landen troepen als de NAVO daarom vraagt. Dragen óók wij bij aan conflicten die misschien wel niet de onze zijn.
   Over de oorzaken van de missie in Afghanistan en de opkomst van IS, valt in dat opzicht veel te zeggen. De rol en verantwoordelijkheid van Amerikaanse buitenlandse politiek in met name het Midden-Oosten mag hierbij zeker niet onderschat worden. De steun aan Saddam Hoessein tijdens de eerste Golfoorlog bijvoorbeeld (1980-1988), keert zich uiteindelijk tegen ze en resulteert in de tweede (1991) en derde (2003) Golfoorlog. Een oorlog over massavernietigingswapens die nooit gevonden werden.
   Het Amerikaanse buitenlandbeleid van die jaren mag hier verkocht worden als het gevecht voor democratie (het belang van grondstoffen laat ik in dit essay buiten beschouwing), maar zagen die landen dit ook zo? De kans dat deze landen het Amerikaanse ingrijpen vooral ervaren als een strijd tegen het moslimgeloof is aanzienlijk. Een gevoel dat voor Osama Bin Laden voldoende aanleiding vormde voor de aanslagen van 11 september. Terroristische aanslagen van Al Qaida die voor Amerika weer de aanleiding waren om een beroep te doen op artikel 5.

Vriend in nood

 
   Voor terreur moet je niet buigen, het vraagt een antwoord en onze inzet was niet meer terecht. De vraag is wel of Amerika de NAVO niet een conflict in had gezogen wat ze zelf veroorzaakt hadden. Samen met de Amerikanen vochten we een war on terror. Een oorlog waarvoor onder andere 457 Britten, 90 Fransen, 25 Nederlanders en 44 Denen de hoogste prijs betaalden.
   Ongeacht de bezuinigingen volgden we Amerika trots in hun strijd tegen internationaal terrorisme maar vooral voor de democratie waar we in geloofden. Wie die landen afdoet als profiteurs en freeloaders, begrijpt niet wat het woord bondgenoot betekent, maar erger nog wat het echt waard is.

Niels ®elen

Middelvinger>>